Frans Koemans - 23 november 2015

V. Verbeteren van de leiderschapsrol, verfrissende inzichten

Het verbeteren van de leiderschapsrol en het (leren) omgaan met veranderingen. Regelmatig kom ik in contact met management- en directieleden die met dit vraagstuk aan de slag willen. Naast de nodige inspiratie uit de bekende leiderschapsboeken (bijvoorbeeld Covey) en ondersteuning met behulp van sessies en/of coaching en begeleiding probeer ik hen ook altijd te inspireren met verfrissende inzichten.

Ontstaat creativiteit vanuit rust of vanuit onrust?

Onlangs las ik in het blad MT (nr. 8, november 2015) dat Nederland de Schwung in innovatie weer te pakken heeft. Nederlanders blijven een innovatief volkje, de vernieuwende geest is weer helemaal terug. Voorwaarde van innovatie is de nodige creativiteit. Maar hoe ontstaat creativiteit? Dat varieert van creativiteit vanuit rust tot creativiteit vanuit onrust.

Creativiteit en beweging vanuit onrust

In rustige en stabiele tijden worden wij nauwelijks op de proef gesteld. Misschien presteren wij goed, maken wij promotie, misschien worden wij zelfs beroemd en rijk. Zekerheid en routine kweken echter zelfvoldaanheid. In rustige tijden benutten wij niet de kans om in ons innerlijk rond te kijken om daar de ware gaven te ontdekken die diep in ons binnenste liggen te sluimeren. Persoonlijke en zakelijke ontberingen daarentegen confronteren ons met onszelf, met wie wij werkelijk zijn en wat wij kunnen worden. Noem maar eens een groot leider, artiest, wetenschapper of atleet, de kans is groot dat de vuurproef van hun topprestatie de een of andere beangstigde crisis was, een slopende verandering of een riskante onderneming. Alleen uitdaging produceert de mogelijkheid tot grootheid.

Meg Wheatley schrijft in Leadership and the New Science: ‘Waar wij in organisaties het bangst voor zijn – fluctuaties, verstoringen, onevenwichtigheden, zijn tevens de belangrijkste bronnen voor creativiteit.’ Leiders weten dat actie en een mate van flexibiliteit nodig zijn om mensen door zulke tijden heen te helpen.

Kairos

Creativiteit en beweging vanuit rust

Hiervoor eerst een korte beschrijving vanuit de Griekse oudheid over Kairos en Chronos. Kairos: de zoon van Zeus die de Mogelijkheid of Kans belichaamt. Een god uit de Griekse oudheid met vleugels én een kaalgeschoren hoofd, op één lange lok na. Zodat men hem bij zijn staart kon grijpen – anders was het momentum alweer voorbij.

Waar Kairos’ broer Chronos staat voor continuïteit, vertegenwoordigt Kairos de onderbreking. Even niet opgejaagd worden door Chronos. Maar schuilen in een dimensie van tijd die rust biedt en daarmee nieuwe mogelijkheden. De Grieken verbonden Kairos met de mogelijkheid om onverwacht iets goeds te ontdekken.

Joke Hermsen verbindt in Stil de tijd Kairos met o.a. het menselijke vermogens tot creativiteit: het vermogen iets nieuws te beginnen, iets dat afwijkt van het bekende. Maar ook met de bevlogenheid, het enthousiasme dat tot inzichten en daden leidt.

Onze westerse samenleving verloopt volgens de principes van Chronos, ofwel lineaire tijd, kloktijd, praktische tijd, we werken 8 uur per dag, 40 uur per week, hebben 25 vakantiedagen. In steeds meer bedrijven wordt nagedacht hoe de werknemer zich kan ontspannen en rust kan pakken. Want het multitasken blijkt niet effectief. We moeten weer de tijd volgens Kairos ervaren. Voorwaarden om deze vorm van tijd te beleven zijn: concentratie, vrije tijd, rust, niets doen. Want dan pas kan er iets nieuws ontstaan. Dan pas kun je innoveren.

De komende periode produceer ik een blogreeks van verfrissende inzichten in het verbeteren van de leiderschapsrol.

Lees ook:

I. Verfrissende inzichten door Warren Bennis

II. Verfrissende inzichten door Kouzes en Posner

III. Verfrissende inzichten door White en Hodgson

IV. Verfrissende inzichten door White en Hodgson

"Prikkelen, kennis en ervaringen delen, inspireren, contact maken. Mijn redenen voor bloggen. Sinds een paar jaar blog ik met de bovenstaande doelstelling in het achterhoofd over verandermanagement, leiderschap, proces- en prestatiemanagement en gaming. Het is een leuke manier om in contact te treden met lezers en volgers en opent voor mij en hen deuren voor kansen en mogelijkheden."

Frans Koemans

Consultant

Frans Koemans

Hoe kijk jij ertegenaan? Reageer hier.