Frans Koemans - 6 augustus 2015

III. Verbeteren van de leiderschapsrol, verfrissende inzichten

Onlangs begeleidde ik een leiderschapstraject bij het UWV. Het doel van dit traject was het verbeteren van de leiderschapsrol en het (leren) omgaan met veranderingen. Regelmatig kom ik met management- en directieleden in contact die met een soortgelijk vraagstuk aan de slag willen. Naast de nodige inspiratie uit de bekende leiderschapsboeken (bv. Covey) en ondersteuning met behulp van sessies en/of coaching en begeleiding probeer ik hen ook altijd te inspireren met verfrissende inzichten.

Verfrissende inzichten die voort kunnen komen uit bijvoorbeeld boeken en artikelen die ik de afgelopen 20 jaar heb verzameld. Een goed voorbeeld hiervan is het boek ‘Leadership role models’ (1995) van Randall P. White en Phil Hodgson.

"We believe that the leader’s role is to identify productive areas of uncertainty and confusion and to lead the organization into those areas in order to gain competitive (or other kinds of) advantage."

Whote en Hodgson

White en Hodgson hebben gezocht naar mensen die het beste kunnen omgaan met onzekerheden in een onzekere wereld. Tot hun verrassing kwamen twee groepen naar voren die niet direct gezien worden als rolmodel voor leiders, namelijk kinderen en ervaren reizigers. In dit blog beperk ik mij tot het rolmodel kinderen.

We moeten de kinderlijkheid die in ons zit gebruiken om de uitdagingen waar we als leiders voor staan aan te gaan.

Welke lessen kunnen kinderen ons leren? Kinderen kunnen beter met onzekerheden omgaan door:

Creativiteit

Kinderen zijn van nature en instinctief creatief. Dit is een groot contrast met veel organisaties die creativiteit van nature en instinctief wantrouwen. In traditionele organisaties worden creatieve elementen beperkt of zelfs afgeknepen. Het is te riskant om iets nieuw of anders te doen. Creativiteit moet echter een onderdeel zijn van eenieders rol in de organisatie. Zonder creatieve mensen komt de organisatie tot een stilstand.

Het absorberen van stimuli

Kinderen kunnen gemakkelijk overstappen van de ene activiteit naar de andere. Het ene moment zijn ze bijvoorbeeld aan het puzzelen, het andere moment zijn ze aan het kleuren of gamen. Ze kunnen snel overstappen op iets anders zonder dat ze vergeten wat ze zojuist hebben geleerd. Leiders  springen de hele dag van de ene activiteit in de andere. Het probleem is echter dat ze aangeleerd wordt om al deze stimuli aan te pakken en snel te schakelen, maar dat ze maar weinig leren van hetgeen ze hebben gedaan. Ze zijn continu bezig met het loslaten van hetgeen ze net hebben geleerd en ervaren om vervolgens weer met een frisse start iedere dag te beginnen.

Accepteren dat er geen juiste manier is

Kinderen weten niet dat er een ‘juiste manier’ is om iets te doen. Dit is een positief voordeel voor kinderen (hoewel niet vanzelfsprekend voor ouders) en voor organisaties. Ze zoeken verschillende manieren om iets te proberen, op soms ongebruikelijke wijzen. Ze worden niet gehinderd door het credo ‘zo hebben we het altijd gedaan’.

Leren

Kinderen leren door te spelen en spelen door te leren. Voor organisaties is het een belangrijk gegeven dat leren door te spelen een hoogst effectieve manier is om te leren. Als leren werk is, dan is het ineffectief. Kijk maar naar de trainingen waar je verplicht aan moet deelnemen. De trainingen die blijven hangen zijn degene waar het een plezier is om te leren, waar een zekere speelsheid in zit.

Aanpassingsvermogen

Kinderen zijn erg goed in het omgaan met het nieuwe en het onbekende. Als iets nieuws of onbekends zich voordoet, dan proberen zijn het te begrijpen. Maar ergens verliezen wij deze kostbare nieuwsgierigheid. Kinderen leren op een manier die moeilijk gangbaar is in de meeste organisaties vol met ambitieuze volwassenen die klaar staan om je erop te wijzen dat je het fout hebt gedaan of dat je afwijkende ideeën hebt.

Kinderen kunnen echt doordringen tot de kern van hetgeen zich voordoet, hetgeen een vitale eigenschap is voor succesvolle leiders

We moeten realiseren dat kinderen de dingen zien zoals ze echt zijn. Ze kunnen het vakjargon wegnemen, de complexiteit waarmee we vaak tegen dingen aankijken versimpelen en echt doordringen tot de kern van hetgeen zich voordoet. Ze kunnen vragen stellen zonder belast te zijn met aannames en vooroordelen. Ze leven in een bepaalde onzekerheid, maar zijn in staat om hiermee om te gaan, te groeien, te ontwikkelen en te leren.

De komende periode produceer ik een blogreeks van verfrissende inzichten in het verbeteren van de leiderschapsrol.

Lees ook:

I. Verfrissende inzichten door Warren Bennis

II. Verfrissende inzichten door Kouzes en Posner

IV. Verfrissende inzichten door White en Hodgson

V.  Verfrissende inzichten door Wheatley

"Prikkelen, kennis en ervaringen delen, inspireren, contact maken. Mijn redenen voor bloggen. Sinds een paar jaar blog ik met de bovenstaande doelstelling in het achterhoofd over verandermanagement, leiderschap, proces- en prestatiemanagement en gaming. Het is een leuke manier om in contact te treden met lezers en volgers en opent voor mij en hen deuren voor kansen en mogelijkheden."

Frans Koemans

Consultant

Frans Koemans

Hoe kijk jij ertegenaan? Reageer hier.