Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Nederland kampt met een dubbele vergrijzing en steeds meer chronische ziektes. Patiënten hebben hogere verwachtingen en willen meer regie over hun gezondheid. Ze willen controle en service die plaats- en tijdonafhankelijk is. Daarnaast leidt toenemende wet- en regelgeving tot hogere administratieve lasten. Drie trends in de Nederlandse gezondheidszorg die het steeds lastiger maken de zorg betaalbaar te houden. We moeten slimmer omgaan met informatie om de administratieve druk te verminderen en processen aanpassen om de toenemende zorgvraag aan te kunnen. E-Health, oftewel het gebruik van ICT in de gezondheidszorg, kan hierin voorzien. Maar is het dé oplossing om de zorg toegankelijk en betaalbaar houden?

e-Health als totaaloplossing

In lijn met dit gedachtegoed stimuleert de Nederlandse overheid de zorgsector om meer e-Health toe te passen. Hiermee wil de Rijksoverheid de toegang tot medische gegevens vergroten, mensen in staat stellen zelfstandig metingen te doen en online contact met zorgverleners mogelijk maken. Om deze doelen te bereiken, neemt het Rijk deel aan tal van initiatieven om e-Health bekender te maken. Denk aan de organisatie van de nationale e-Healthweek en de financiering en ondersteuning van zorg-vernieuwende ideeën via de beleidsregel innovatie. E-Health lijkt een veelbelovende oplossing voor de toenemende krapte op de Nederlandse gezondheidsmarkt en is daarom, in mijn ogen terecht, omarmd door de Rijksoverheid.

“We moeten iets met e-Health”

Het is een groot risico dat de stimuleringsmaatregelen toepassingen in de hand werken onder het mom van “We moeten iets met e-Health”. E-Health wordt dan als doel op zich geïmplementeerd en niet als middel om een probleem op te lossen. Innovatieve initiatieven zoals online intake-procedures, anonieme chatservices en telemonitoring kunnen daarmee hun kracht verliezen.

Niet-effectieve implementatie schaadt het vertrouwen in de ICT-oplossingen. Het leidt tot nieuwskoppen als ‘E-Healthweek 2018: Opschaling is altijd gedoe’ zoals op 15 januari 2018 door Zorgvisie is gepubliceerd.

Naar aanleiding van dit artikel benoemde de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in een reactie op kamervragen twee belangrijke aspecten van een effectieve implementatie:

  1. e-Health implementatie vereist een complex organisatorische veranderingsproces; en
  2. e-Health implementatie vereist een constructief samenspel tussen innoverende bedrijven, patiënten, zorgaanbieders, verzekeraars, gemeenten en kennis- en onderwijsinstellingen.

Ik sluit me volledig aan bij deze implementatievoorwaarden. Het is van groot belang dat betrokkenen bij de verandering weten waarom zij moeten veranderen en dat de verandering past binnen hun visie en die van de organisatie. Bovendien is het essentieel dat we leren van de eindgebruikers zelf en niet van de rapporten die over hen zijn geschreven. Desalniettemin zet ik graag nog één stap terug, naar de (in mijn ogen) belangrijkste implementatievoorwaarde van e-Health.

Lesson learned

Mijn belangrijkste lesson learned op het gebied van e-Health, is dat implementatie geen doel maar een middel is. Technologie is niet het startpunt, maar pas waardevol als het een probleem oplost. Daarom is het van belang om na te gaan waar en door wie een probleem wordt ervaren en wat dat probleem precies is, voor je als organisatie aan de slag gaat met e-Health. Een vervolgstap is de analyse hoe en waarom e-Health een mogelijke oplossing vormt voor dit probleem. Voorkom dat je e-Health implementeert om mee te gaan in de hype; het dient een oplossing te bieden dáár in het proces waar je een probleem ervaart.

Advies

De Nictiz e-Health monitor 2017 toont dat het aanbod van e-Health toepassingen het gebruik blijft overstijgen. Door e-Health aan te bieden als oplossing voor een probleem, maak je het gebruik van de toepassing relevant. Zonder relevantie voor de eindgebruikers is het zeer waarschijnlijk dat het project blijft hangen in de pilot-fase en niet wordt opgeschaald en ingebed na deze periode.

Tijdens deze derde nationale e-Healthweek, die plaatsvindt van 21 t/m 26 januari 2019, geef ik daarom het volgende advies: laat je inspireren door de kracht van e-Health, maar laat je niet verleiden tot implementatie als doel op zich. Start daarentegen wél met het oplossen van problemen in de zorg met behulp van technologie.

Gerelateerde artikelen
Alle artikelen