Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Dat is wat de nutsbedrijven in deze casus aangaven bij de gemeente. Binnen deze gemeente ligt een aantal wijken die zijn omsloten door een geluidswal. Tussen de geluidswal en de percelen van de bewoners ligt een strook gemeentegrond, waar kabels en leidingen van diverse nutsbedrijven liggen. In de loop der jaren hebben meerdere bewoners hun tuin, bewust of onbewust, (voor een deel) ingericht op die strook gemeentegrond. Met als gevolg dat de kabels en leidingen niet meer in de openbaar toegankelijke strook gemeentegrond liggen, maar in de tuinen van bewoners.

Doordat deze kabels en leidingen niet meer openbaar toegankelijk zijn, kunnen de nutsbedrijven geen onderhoud en werkzaamheden uitvoeren. En dat brengt de garanties voor onverstoorde levering van water, gas en elektriciteit in gevaar. Er zijn zelfs situaties ontstaan, waarbij de bewoners bouwwerken hebben gebouwd op de kabels en leidingen. Dit levert aanzienlijke veiligheidsrisico’s op bij calamiteiten. Zeker in gevallen waarbij de bouwwerken op gasleidingen zijn geplaatst. Bij deze gemeente speelt het veiligheidsaspect dan ook een grote rol.

Waarom?

Met het oog op de veiligheid van de bewoners wil de gemeente de kabels en leidingen weer veilig en toegankelijk maken en het grondgebruik regelen. Om dit te bewerkstelligen, werkt de gemeente nauw samen met de betreffende nutsbedrijven. Samen hebben ze gekeken naar mogelijke oplossingen en uiteindelijk gekozen voor de oplossing die het meest tegemoet komt aan de bewoners van de wijken. Uitgangspunt hierbij is dat de tuinen die (voor een deel) zijn ingericht op gemeentegrond kunnen blijven bestaan. Over het gebruik/eigendom van deze gemeentegrond wil de gemeente wel graag afspraken maken, zodat hier in de toekomst geen onduidelijkheid meer over bestaat.

Dit betekent dat de grond aan de bewoners te koop wordt aangeboden. Als bewoners de grond willen kopen, wordt een recht van opstal gevestigd om de veiligheid en toegankelijkheid van de kabels en leidingen te waarborgen ten gunste van de nutsbedrijven.

Naast het kopen van de grond, bestaat ook de mogelijkheid dat sprake is van verjaring. De situatie van gebruik van gemeentegrond aan de geluidswal bestaat namelijk al tientallen jaren. Het is dus mogelijk dat de strook gemeentegrond die is ingericht als tuin door verjaring eigendom wordt van de bewoner. Ook in deze situaties wil de gemeente de situatie rondom de kabels en leidingen goed vastleggen.

Tot slot heeft de gemeente nog te maken met potentiële veiligheidsrisico’s. Hoewel het uitgangspunt van de gemeente is om de bestaande situatie zo veel mogelijk voort te laten duren, middels goede afspraken, staat veiligheid voorop. Dat betekent dat in die gevallen waar sprake is van een veiligheidsrisico omdat een bouwwerk op een kabel of leiding staat, het bouwwerk verplaatst of verwijderd moet worden.

Hoe?

De belangrijkste afspraak die de gemeente moet maken, is het vestigen van een recht van opstal. Dit is een recht om op, in of boven een onroerende zaak van een ander een bepaald iets in eigendom te hebben. Zo blijft het eigendom tussen de zaken gescheiden. Denk bijvoorbeeld aan een huis dat op de grond van iemand anders staat. Door het vestigen van een recht van opstal blijft de eigenaar van het huis eigenaar van het huis en de eigenaar van de grond eigenaar van de grond. In het geval van kabels en leidingen houdt het recht van opstal in dat de eigenaar van de kabel of leiding (het nutsbedrijf) het recht heeft om een kabel of leiding in eigendom te hebben in de grond die de gemeente overdraagt aan een particulier.

Het vestigen van een recht van opstal is een belangrijke aanvulling op artikel 5:20 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel bepaalt dat de eigendom van een net, bestaande uit een of meer kabels of leidingen die bestemd zijn voor transport van stoffen, energie of informatie, dat in, op of boven de grond van een ander wordt aangelegd, toebehoort aan de bevoegde aanlegger van die kabels en leidingen, dan wel aan diens rechtsopvolger. Het feit dat een nutsbedrijf (al dan niet door rechtsopvolging) eigenaar is van kabels en leidingen, brengt niet met zich mee dat de eigenaar daarvan ook automatisch bevoegd is om de kabels en leidingen in de grond te laten liggen. Het hebben van een opstalrecht voor de ligging van de kabels en leidingen ten opzichte van de grondeigenaar is dus van belang voor de eigenaar van kabels en leidingen.

Daarnaast brengt het vestigen van een recht van opstal als grote voordeel met zich mee dat je afspraken kunt maken met de grondeigenaar over het gebruik van de grond en de toegang tot de kabels en leidingen. Zonder het vestigen van een recht van opstal kunnen nutsbedrijven niet zomaar bij de kabels en leidingen als er werkzaamheden of onderhoud moet plaatsvinden. Dit levert een onwenselijke situatie op. Met het vestigen van een recht van opstal kan de gemeente voorwaarden stellen om de veiligheid en toegankelijkheid van de kabels en leidingen te waarborgen.

Naast het belang van het nutsbedrijf, heeft een particulier ook belang bij het vestigen van een recht van opstal. Bij het vestigen van een recht van opstal kunnen de eigenaren namelijk ook afspraken maken over de vergoeding van eventuele schade die is ontstaan aan het eigendom van de particulier na onderhoud of werkzaamheden aan de kabels en leidingen

Oplossing?

Om een situatie te creëren waar zowel de gemeente, de nutsbedrijven als de bewoners tevreden mee zijn, heeft deze gemeente besloten om voor de volgende oplossing te kiezen:

  • Goede communicatie is een belangrijk onderdeel in de oplossing. We toetsten de verjaring proactief op voorhand aan de hand van bij de gemeente beschikbare documenten. Daarnaast organiseerde de gemeente twee (drukbezochte) inloopmiddagen in de betreffende wijk waar bewoners terecht konden met vragen;
  • Bij verkoop van de grond neemt de gemeente de kosten voor het vestigen van het recht van opstal voor haar rekening;
  • De gemeente werkt alleen mee aan het inschrijven van eventuele verjaring bij de notaris als tegelijkertijd een recht van opstal wordt gevestigd;
  • Omdat de gemeente zich medeverantwoordelijk voelt voor het ontstaan van de situatie komt de gemeente de bewoners tegemoet in de kosten voor het verplaatsen of verwijderen van het bouwwerk.

Op deze manier realiseert de gemeente weer een veilige situatie waarbij de toegankelijkheid voor de kabels en leidingen is gewaarborgd en waarbij afspraken zijn gemaakt over de eigendom van de oorspronkelijke gemeentegrond.

Over de auteur

"Ik ben betrokken bij mijn werk en de projecten die ik uitvoer. Door mijn enthousiasme en gedrevenheid weet ik resultaten te behalen."

Neem contact op Sophie Nijman Legal consultant
06 4977 99 24
Gerelateerde artikelen
Alle artikelen