Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Veel organisaties worden door een snel veranderende omgeving gedwongen een nieuwe werkwijze te omarmen. Het meest bekende voorbeeld in de nieuwe manier van werken is “Agile”. De bureaucratie van de oude P&C-cyclus wordt hierbij door sommigen als last ervaren en voegt onvoldoende waarde toe aan de Agile organisatie. Heeft control eigenlijk nog wel toegevoegde waarde? Of is het tijd om het vak opnieuw uit te vinden? Op 11 september organiseerde EIFFEL een rondetafelsessie met een tiental financieel managers en business controllers om deze vraag te beantwoorden. In dit artikel een terugblik op deze sessie.

De opening van de bijeenkomst werd verzorgd door Oscar van Voskuilen, een door de wol geverfde controller die sinds vier jaar publiceert en spreekt over de toenemende mismatch tussen bestaande control-instrumenten en de bedrijfsvoering van moderne organisaties.

Systeemwereld versus leefwereld

In zijn presentatie legt hij haarfijn uit dat het conservatieve systeemdenken ons steeds vaker in de weg zit om invulling te geven aan de bedoeling van organisaties. Draagt onze systeemwereld nog wel bij aan onze leefwereld? Te vaak wordt binnen organisaties de bedoeling verward met resultaatgerichtheid. Resultaten die worden nagestreefd, zijn vaak het gevolg van het systeemdenken. De vraag of deze resultaten daadwerkelijk bijdragen aan de bedoeling van de organisatie, blijft vaak onbeantwoord. Door te investeren in mensen en het geven van vertrouwen zou de bedoeling weer de overhand moeten krijgen in het handelen.

Sturen op vertrouwen

Na de presentatie van Oscar barst er een levendige discussie los tussen de deelnemers aan de rondetafelsessie. Daarbij ontstaat overeenstemming over het feit dat bestaande control-instrumenten onvoldoende toegevoegde waarde leveren bij nieuwe werkwijzen als Agile. Daarbij kwam ook het verschil tussen de functie van business controller en financial controller aan bod, een bekende vergelijking binnen Financiën. Business control vraagt andere kennis, competenties en talenten dan financial control en doorontwikkeling hierop is noodzakelijk om als business controller goed je rol te vervullen. De opleiding op dit gebied blijft echter achter bij de ontwikkelingen in de markt. Er moet een omslag komen: start het denkproces met de bedoeling en de waarden, in plaats van onze eigen vakinhoud en de systeemwereld. Zo ga je sturen op vertrouwen, iets wat hoort bij innovatieve organisaties, en laat je het systeemdenken los.

Zijn controllers nog wel nodig?

De meest existentiële vraag die tijdens de discussie wordt gesteld is: zijn we als controllers straks nog wel nodig? Nog specifieker, zijn organisaties door de toepassing van zelfsturende teams en de toenemende mate van automatisering – denk aan datagedreven realtime rapportages - niet in staat om zonder controllers voldoende mate van control te bereiken?

Aan het einde van de discussie werden voorzichtig een aantal conclusies getrokken over de ‘nieuwe rol’ van de business controller:

  • Business control blijft van toegevoegde waarde, mits deze weet aan te sluiten bij de nieuwe werkelijkheid.
  • Business controllers dienen veel dichter op de business te kruipen en de verbinding aan te gaan met hun nieuwe klanten (bijvoorbeeld Product Owners) zodat hun dienstverlening naadloos aansluit op de vraag.
  • Business control dient zich “los” te weken van het stempel financial. Vind het verborgen menselijk potentieel op de werkvloer en benut deze ook.
  • Business controllers zijn er om organisaties te helpen invulling te geven aan hun bedoeling en het sturen op concrete resultaten die hier invulling aan geven. Denk daarbij vooral aan het creëren van klantwaarde.
  • Business controllers moeten bedrijfseconomen zijn die vooruit kijken. Wat komt er op ons af? Wat zit mogelijk in de weg om de gestelde doelen te behalen? Welke scenario’s zijn van toepassing? Welke keuzes kunnen we maken en wat zijn hier de consequenties van?
  • Ook bij de nieuwe werkvormen blijven klassieke control-instrumenten soms van toegevoegde waarde. Al was het alleen maar om te voorkomen dat projecten, organisatieonderdelen of de hele agile transitie zelf “uit de bocht vliegen”. Af en toe blijft het nodig om op de rem te trappen. De controller moet hierbij stevig in zijn schoenen staan.

Na afloop werden alle aanwezigen bedankt voor hun inbreng in de levendige discussie. Gedeeld gevoel is dat we met elkaar een belangrijk onderwerp hebben aangesneden waar eenieder in de dagelijkse praktijk als controller mee te maken heeft.

Het vervolg

Eelko Plomp geeft vanuit EIFFEL aan dat hij op basis van alle input weer een stuk verder is in zijn zoektocht naar het nieuwe control en wat er voor nodig is om de Agile-transitie in control te houden. Zijn ambitie is om op korte termijn organisaties te ondersteunen in de agile transitie en de veranderende rol van de business controller die daar onlosmakelijk mee verbonden is.

De energieke avond in het bekende Wagner hockeystadion wordt afgesloten met een hapje en een drankje, terwijl er stevig wordt verder gediscussieerd. Daarna gaat eenieder naar huis met een rugzak vol nieuwe inzichten en inspiratie om zichzelf en het mooie beroep van de controller opnieuw uit te vinden.

Over de auteur

"In een op verandering gerichte en dynamische omgeving waarin niet alles in beton is gegoten, ben ik in mijn element."

Neem contact op Joost Syrier Business consultant
06 2656 46 69
Gerelateerde artikelen
Alle artikelen