Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Risicomanagement is een veelgebruikt begrip in relatie tot Horizontaal Toezicht (HT). Met het inrichten van Horizontaal Toezicht wordt de zorg namelijk niet alleen op een andere manier verantwoord, maar gaat het beheersen van risico’s ook een stuk verder door beheersmaatregelen in de processen te integreren. In bredere zin hebben we het over risicomanagement. De betekenis en toepassing van risicomanagement zijn echter vaak nog onduidelijk, waardoor het een containerbegrip wordt. Wij maken het begrip concreet en maken daarmee duidelijk waar risicomanagement een meerwaarde kan zijn. Want dat kan het zeker!

Risicomanagement in Horizontaal Toezicht

Risicomanagement is een continu proces van risico-identificatie, -beoordeling, -monitoring en -beheersing bij een vooraf vastgestelde doelstelling. Dit vormt het fundament in het traject naar Horizontaal Toezicht: het bepaalt de focus tijdens de implementatie.

Stap 1: Identificeer de risico’s

De landelijke lijst van risico’s vormt de basis, maar maak een selectie van de risico’s die op jouw registratie- en declaratieproces van toepassing zijn.

Stap 2: Prioriteer de risico’s

Met behulp van de methode zorg je ervoor dat je alleen de risico’s verantwoordt die voor jouw organisatie van belang zijn en impact hebben. Stem dit af met de zorgverzekeraar, want zij kijken alleen in de ‘midden’ en ‘hoge’ risico’s mee in de totstandkoming en beheersing.

Stap 3: Risicobeheersing

Uitgangspunten voor risicobeheersing zijn:

  • Het vindt zo dicht mogelijk bij de bron plaats,
  • Het is zoveel mogelijk geautomatiseerd,
  • Het vindt vooraan in het proces plaats in plaats van achteraf,
  • Het is benaderd vanuit de keten.

De zorgverzekeraar bepaalt niet hoe risico’s beheerst moeten worden, maar gaat wel in gesprek of de opzet, bestaan en werking van de maatregelen voldoende zijn.

Risicomanagement breder benaderen

Dit proces van risicomanagement passen zorgorganisaties vooral toe op verantwoording en continuïteit: het behalen van normen rondom kwaliteit en veiligheid of het verantwoorden aan financiers. Organisaties zijn geneigd enkel de risico’s te monitoren die gemakkelijk meetbaar zijn en waarvan de data snel beschikbaar is, zoals productienormen of ziekteverzuim. Performance management, waar onder andere patiënttevredenheid, kwaliteit van zorg en medewerkerstevredenheid belangrijke factoren zijn, is vaak niet verbonden met risicomanagement.

Risicomanagement toekomstbestendig maken

Naast de bredere benadering is het verstandig om aandacht te besteden aan risico’s als het leveren van ondoelmatige zorg. Hoewel dit nog niet in de scope van HT is, behoort het toch tot de risico’s die voor de organisatie, en specifiek voor de zorginkoop, een bedreiging kunnen vormen. Het beheersen van deze risico’s is in de eerste plaats om afwijkingen ten opzichte van een norm of benchmark, inzichtelijk en vervolgens bespreekbaar te maken.

Door het inrichten van risicomanagement op al deze aspecten en op deze wijze beheers je niet alleen je bedreigingen beter voor nu en in de toekomst, maar benut je ook eerder kansen. Het vergroot zeker het vertrouwen richting stakeholders, dat betaalt zich uiteindelijk terug in vele voordelen voor de organisatie en de zorg.

Risicomanagement verbeteren

Uit deze bredere benadering van risicomanagement volgen een aantal vragen. Door die vragen zorgvuldig te beantwoorden, ontdek je hoe jouw organisatie op dit gebied kan verbeteren:

  1. Wat zijn de doelen? Zijn die doelen relevant, sluiten ze aan bij de missie en visie van de organisatie en zijn ze ondersteunend aan het primaire proces?
  2. Is er ruimte voor de ‘eerste lijn’, de zorgprofessionals, om aan te geven waar zij kansen zien of juist vastlopen? En wordt er iets met hun feedback gedaan?
  3. Welke risico’s hebben prioriteit? Wat zijn nu de grootste kansen of bedreigingen?
  4. Is het duidelijk wanneer een doel wel of niet is bereikt? Hoe kan hierop gestuurd worden?
  5. Worden de risico’s beheerst door protocollen en afvinklijstjes? Of juist door te werken aan de ‘zachte’ kant van bewustwording en cultuurverandering?
  6. Wat is het proces om het control framework te updaten? Hoe houd je ontwikkelingen, potentiële risico’s en kansen binnen en buiten de organisatie bij?

Conclusie

Risicomanagement is een breed begrip en kan waarde toevoegen voor de gehele organisatie. Gebruik het traject naar Horizontaal Toezicht als springplank om risicomanagement breder in te voeren. Het stellen van een doel, het analyseren en beheersen van risico´s in de zorgverzekeringswet is daarvoor een goede oefening. Pas de ervaringen met risicomanagement vervolgens toe op andere doelen in de organisatie.

Over de auteur

"Wat mij het meest motiveert in mijn werk is een groot, ambitieus doel (zoals Horizontaal Toezicht) om te zetten naar praktische, uitvoerbare stappen. Ik heb gemerkt mijn nieuwsgierigheid, structuur en analytisch denken hieraan bijdragen, zowel op projecten als in het Expertiseteam Horizontaal Toezicht bij EIFFEL."

Neem contact op Jenneke Hoekstra Zorg professional
06 2057 46 37

Nog niet uitgelezen?

Dit artikel is deel 5 in de reeks van artikelen over Horizontaal Toezicht. Lees ook:

Gerelateerde artikelen
Alle artikelen