Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Zegt de ene ambtenaar tegen de ander: “Heb jij het al gehoord? Vanaf 1 januari 2020 zijn wij geen echte ambtenaren meer!”. De reactie van de andere ambtenaar: “Huh, hoe bedoel je dat? Hoezo zijn wij dan geen echte ambtenaren meer?”.

Invoering van een nieuwe wet

Op 28 maart 2017 is de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) in het Staatsblad bekendgemaakt. Samenvattend houdt deze wet in dat ambtenaren zoveel mogelijk dezelfde rechten krijgen als de ‘gewone’ werknemer. Vooralsnog treedt deze wet pas in werking op 1 januari 2020. Dit heeft te maken met het feit de overheid in de tussentijd nog een aantal wetten en regelingen moet wijzigen.

De ambtenaar

Door de invoering van de Wnra lijkt het alsof ‘de ambtenaar’ gaat verdwijnen. Dit is niet het geval. De meeste medewerkers in dienst van een overheidswerkgever zijn vanaf 1 januari 2020 ambtenaren met een arbeidsovereenkomst in plaats van ambtenaren met een aanstelling. De term ‘ambtenaar’ en de ambtelijke status verdwijnen dus niet.

De invoering van de Wnra heeft niet alleen gevolgen voor de ambtenaren, maar vooral ook voor de overheidswerkgevers. Vanaf 1 januari 2020 is het bestuursrecht namelijk niet meer van toepassing, maar worden de regels uit het Burgerlijk Wetboek toegepast op deze arbeidsrelaties. Uitgangspunt daarbij is dat de arbeidsverhoudingen bij de overheidswerkgevers uiteindelijk gelijk moeten zijn aan de arbeidsverhoudingen in het bedrijfsleven. Een ambtenaar heeft vanaf dan geen aanstelling meer, maar een arbeidsovereenkomst.

Aanpassing wetten

Om alle wijzigingen voorspoedig te laten verlopen, moet er nieuwe wetgeving komen. In de praktijk betekent dit dat er nieuwe wetten komen en dat wetten worden aangepast. Dit vereist uiteraard tijd. Daarnaast moeten er nieuwe cao’s worden afgesloten, waarbij kennis van het ambtenarenrecht en het arbeidsrecht nodig is. De huidige wetgeving komt te vervallen en is niet meer toepasbaar op de ‘nieuwe’ ambtenaar.

Ondanks dat het huidige ambtenarenrecht vooralsnog pas per 1 januari 2020 verdwijnt, moeten de overheidswerkgevers aan de slag! Denk aan het opstellen van cao’s, het opleiden van medewerkers en het langzaam invoeren van het Burgerlijk Wetboek in hun huidige systemen. Daarbij is het noodzakelijk om alle medewerkers tijdig te informeren over alle aanstaande wijzigingen, zodat er geen onrust op de werkvloer ontstaat.

Wat wijzigt er nu feitelijk?

De ambtenaar heeft vanaf 1 januari 2020 geen eenzijdige aanstelling meer, maar een arbeidsovereenkomst. Zo kunnen ambtenaren met hun werkgever onderhandelen over de voorwaarden van hun arbeidsovereenkomst. Een aantal arbeidsvoorwaarden kunnen (ook) worden vastgelegd in een cao. Zo blijft voor alle ambtenaren een gelijke situatie gehandhaafd.

Naar de kantonrechter

De grootste verandering is dat het bestuursrecht niet meer van toepassing is, maar de regels van het Burgerlijk Wetboek. Dit betekent ook een andere vorm van rechtsbescherming voor ambtenaren. Bijvoorbeeld: bij ontslag wegens disfunctioneren kunnen overheidswerkgevers niet meer een besluit middels een voorgenomen beslissing aan de ambtenaar kenbaar maken en dit vervolgens definitief maken via een definitieve beslissing. Vanaf 1 januari 2020 kan zal een werknemer bij disfunctioneren alleen ontslagen worden via toetsing door de kantonrechter. Pas wanneer de kantonrechter toestemming geeft voor het ontslag, kan de ambtenaar ontslagen worden. Dan geldt er een opzegtermijn en moet de overheidswerkgever de transitievergoeding betalen.

Om toestemming voor ontslag van de kantonrechter te krijgen, is het noodzakelijk om met een goed onderbouwd dossier te komen. Zonder goed onderbouwd dossier geeft de kantonrechter geen toestemming voor ontslag en stuurt hij de overheidswerkgever naar huis met de opdracht om eerst aan te tonen dat er sprake is van disfunctioneren en dat er een (niet geslaagd) verbetertraject heeft plaatsgevonden.

Zijn de gevolgen nu heel groot?

Als je als overheidswerkgever goed voorbereid bent op deze wijziging, zal dit in de praktijk geen grote problemen tot gevolg hebben. Tijdig een goede en duidelijke cao opstellen, de medewerkers goed opleiden en tijdig beginnen aan het inrichten van de interne processen is daarbij van belang. Kennis is uiteraard altijd de oplossing!

Meer arbeidsrechtelijke vragen?
Brochure Legal Office
Arbeidsrecht is een specifieke tak van sport. Vaak worden arbeidsrechtszaken ad hoc uitbesteed aan advocatenkantoren. Dat is meestal niet nodig. Vanuit Legal Office biedt EIFFEL een on-demand service om arbeidsrechtszaken door specialisten, tegen een gunstig tarief te laten oppakken. Meer weten? Download onze Legal Office brochure.
Download
Gerelateerde artikelen
Alle artikelen