Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Iedere gemeente in Nederland heeft te maken met handhaving van wet- en regelgeving. De overheid heeft in beginsel de plicht om te handhaven als regels worden overtreden. Indien een overheid een handhavingsmaatregel oplegt aan een burger, ervaart die burger dat vaak als straf. Maar van straffen is veelal geen sprake. Het gaat erom dat de overheid de feitelijke situatie herstelt en in lijn brengt met bestaande wet- en regelgeving.

De overheid handhaaft op verschillende rechtsgebieden. Dat kan gaan om sociaal domein, om het fysieke domein, om gemeentelijke belastingen, om gedragingen van personen of er is een privaatrechtelijk tintje verbonden aan een handhavende maatregel.

Iedereen wordt geacht de wet te kennen. Maar uit ervaring weet ik dat veel handhavingsacties betrekking hebben op situaties, waarbij een burger geen idee had de wet te overtreden. Met alle gevolgen van dien.

Analyse handhavingsdossiers

Tijdens mijn werk als handhavingsjurist had ik mijn handen vol aan de juridische verwerking van de strijdige situaties. Soms had ik gelegenheid om afgehandelde dossiers nader in beeld te brengen en te analyseren. Hoe interessant zou het zijn om een analyse toe te passen op lopende en afgeronde handhavingsdossiers? En wat levert zo’n analyse op?

Om te beginnen geven deze inzichten een cijfermatig beeld. Hoeveel strijdige situaties zijn aangetroffen? Om welke strijdigheden ging het eigenlijk? Hoeveel handhavende acties zijn ondernomen?

Ging het daarbij om het opleggen van een dwangsom of feitelijke toepassing van een handhavende bestuursdwang? Wat waren de effecten van de opgelegde maatregelen? Zijn alle strijdige situaties opgelost? En op welke wijze?

Naast het cijfermatige beeld, levert een analyse inhoudelijk kwalitatief inzicht op over de strijdige situaties. Welke overtredingen kwamen het meeste voor en wat was de aanleiding van die overtreding? In welke wijken en buurten werden de meeste overtredingen aangetroffen? Of kwamen in bepaalde wijken slechts specifieke overtredingen voor? En wat zegt dat over die locaties? Waren mensen op de hoogte van wet- en regelgeving of misschien juiste helemaal niet? Hoe liep het af met de handhavingsactie? Werd de strijdige situatie door de betrokken burger beëindigd? Of liep het uit het in een langdurig juridisch traject?

Benieuwd hoe data uw gemeente verder helpen? Ontdek het zelf.

Maak gebruik van de proefperiode     >

Voorkomen in plaats van genezen

Door eigen data te verrijken met data uit openbare bronnen, creëer je een situatie waarbij je inzicht krijgt in wijken en buurten waar de meeste overtredingen zijn geconstateerd. Deze zijn dan weer te plotten op bijvoorbeeld verschillende typen huishoudprofielen. Zo leer je van het verleden en richt je je op de toekomst.

Dit brengt de overheid in de positie om preventief actie te ondernemen. Invulling geven aan een leemte in informatiebehoefte gericht op een specifieke doelgroep. De wijze van communiceren afstemmen op de doelgroep, zodat de boodschap een beter bereik kent. De overheid krijgt een rol in het voorkomen van strijdige situaties in plaats van het beëindigen daarvan.

Handhaving zal altijd een onderdeel blijven van het werkveld van de overheid. In een maatschappij waarin burgerparticipatie in ontwikkeling is en steeds meer verantwoordelijkheid bij burgers wordt neergelegd, is naar mijn mening steeds minder plek voor een handhavende overheid. Met de inzichten uit het verleden en mogelijkheden die data-analyses bieden, kan de overheid in de handhaving van regels een andere, meer preventieve rol aannemen. Een rol die past bij de veranderende verhouding tussen overheid en burgers.

Over de auteur

"Niets is mooier dan iedere dag in verbinding te staan met de klant. Goed luisteren, meedenken aan oplossingen en waarde toevoegen aan de organisatie van de klant. Voor nu en voor de lange termijn. Ik geloof in samenwerking. Als je samen een berg beklimt, bereik je de top sneller! En op de top heel even stilstaan om van het uitzicht te genieten, terug te kijken en te leren van de ervaring zodat de volgende beklimming nóg beter gaat. Dat geeft energie om de volgende uitdaging aan te gaan. Vol enthousiasme!"

Neem contact op Nicole Hendriks Business manager
06 2656 46 91
Gerelateerde artikelen
Alle artikelen