De wereld digitaliseert en maakt steeds meer gebruik van technologische oplossingen. Dit kunnen we niet stoppen of negeren. Dit geldt ook voor het werk van de jurist. Maar waar zet je de technologie precies in en wat zijn de risico’s? EIFFEL ging in gesprek met twee voorlopers op dit gebied. Douwe Groenevelt, senior director Legal bij ASML en Colette Cuijpers, lector Recht en Digitale Technologie aan de Juridische Hogeschool Avans & Fontys over de veranderende rol van de jurist. Een gesprek over maatwerk en menselijke oordelen.

Richard Susskind spreekt sinds 1980 al over de opkomst van juridische technologie. Hij stelt dat de komende jaren steeds meer taken van een jurist geautomatiseerd worden. De rol wordt grotendeels vervangen door innovatieve oplossingen als Artificial Intelligence. Innovatie zou de kennis en kunde van de mens voorbij streven. De mens oordeelt vanuit zijn eigen referentiekader wat het recht onzuiver maakt, terwijl de technologie dit eenduidiger én sneller kan doen.

Het juridisch team onder druk

De juridische afdeling is in de meeste organisaties een stafafdeling. Een losstaand onderdeel met een hoofdzakelijk ondersteunende rol. Ontwikkelingen als gegevensbeveiliging en bedrijfsgroei geven de juridische afdeling meer werk. Dit zet het team onder druk. De inzet van technologische tools en het verschuiven van taken en verantwoordelijkheden biedt hierbij de oplossing.

Technologie maakt standaardisatie mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan de digitale aangifte, wat het proces veiliger, sneller en beter maakt. Dit kun je ook toepassen op rechtszaken of contractmanagement. Op basis van ingebouwde regels maakt het algoritme een voorselectie, waardoor informatie vollediger en gemakkelijker vindbaar wordt. Zo vallen bij contractmanagement de tarieven, betalings- en opzegtermijnen en garantie meestal onder vaststaande regelsets. Als je deze automatiseert hoeft de jurist dit niet handmatig te doen. Dit neemt werkdruk weg bij de jurist en voorkomt afwijkingen als gevolg van menselijke fouten.

Algoritmes en informatiespecialisten

Door de automatisering komt er een raakvlak tussen het juridisch vakgebied en IT. Dit heeft impact op de taken en verantwoordelijkheden. Juristen, analisten en systeembouwers moeten bij elkaar komen voor een goede regulering. De toekomstige jurist is daarom opgeleid om de technologie op de juiste manier in te zetten. Hij wordt daarbij ondersteund door informatiespecialisten. Door de automatisering van standaardhandelingen kan de jurist zich focussen op escalaties en de grote, niet-standaard projecten. Hier gaat het om maatwerk en blijft het menselijk oordeel nodig.

De jurist blijft

We kunnen niet om de automatisering van het juridisch vakgebied heen. De technologie is er en het maakt de processen eenvoudiger en sneller. Echter, de technologie kan (nog) geen maatwerk verrichten of strategische keuzes maken. De jurist blijft nodig. Zijn rol gaat wel veranderen: hij wordt een jurist met kennis van de technologie. De digitale jurist.

Karima van Zadelhoff Director legal
Gerelateerde artikelen
Alle artikelen