Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

In het overheidsbeleid staat sinds een jaar of 10 het begrip 'marktwerking' centraal. Meer marktwerking leidt tot betere gezondheidszorg, zo is de achterliggende gedachte. Nu heeft elke econoom geleerd dat markten alleen goed werken bij volledige informatie en volledige transparantie. En, zo wordt er vandaag de dag aan toegevoegd, met internet bij de hand kan iedere Nederlander alle informatie over zorg en gezondheid verzamelen. Hoe mooi kan het zijn?

Werkelijkheid in de zorg

De werkelijkheid is anders. Dat weet elke zorgprofessional. Zij merken elke dag dat niet elke patiënt in staat is alle informatie tot zich te nemen en juist te interpreteren. Zij weten dat patiënten in panieksituaties terugvallen op hun eigen routines: zij bellen de bekende huisarts en niet het onbekende telefoonnummer onder aan de brief van de specialist. Zij weten dat patiënten in de war raken als zij van de apotheek hun medicijn bij een herhaalrecept steeds in een ander doosje met een andere naam krijgen (de apotheker voegt er uiteraard aan toe: 'met dezelfde werkzame stof, mevrouw'). Dat is zeker lastig als er dagelijks verscheidene pillen moeten worden geslikt.

Beleidsomissie

Het overheidsbeleid in de zorg gaat hier allemaal aan voorbij. In de opleiding voor onze finance trainees Zorg komt deze thematiek elke module weer voorbij. Er zitten aannames in het zorgbeleid en in het zorgstelsel die niet altijd sporen met de werkelijkheid. Zoals de trainees (en ik) als hoger opgeleiden besluiten nemen over gezondheid en zorg, neemt niet iedere Nederlander dergelijke besluiten. Zeker niet in een samenleving waarin steeds meer allochtonen wonen. Iets wat de trainees en ik logisch vinden, vinden lang niet alle Nederlanders logisch. En ook wij (zelfs wij) zijn beperkt in onze rationaliteit.

Bounded rationality

In mijn doctoraal college bestuurskunde van drs. Ed Berg, destijds buitengewoon hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmusuniversiteit, hoorde ik voor het eerst over bounded rationality van Herbert Simon, een klassiek auteur over besluitvormingsprocessen.

'Bounded rationality' staat voor de beperkte rationaliteit van mensen. Simpel gezegd: een mens kan niet alles weten, een mens heeft nu eenmaal beperkingen. Dat heeft consequenties voor de beslissingen die mensen nemen, ook voor de beslissingen over hun eigen gezondheid en de zorg daarvoor. Die beslissingen zouden met meer informatie en met minder beperkingen er mogelijk anders uitzien, maar de verwerkingscapaciteit van mensen is beperkt.

Eigen kracht

'Bounded rationality' geldt voor ieder mens. Dat stelde Herbert Simon ruim 60 jaar geleden en dat is ondanks de grote beschikbaarheid van informatie nog steeds zo. Nu nog onderdeel maken van het beleid en het stelsel in de zorg, dan worden mensen ook in beleid en stelsel serieus genomen en in hun feitelijke Eigen Kracht gezet.

Gerelateerde artikelen
Alle artikelen