Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

'Vorig jaar meer incidenten met verwarde personen', lees ik op internet. Mijn ogen blijven er op hangen. Welke betekenis geef ik aan zo’n bericht? En wat zegt die betekenis na de nodige ervaring en gesprekken in de langdurige zorg? Als ik erover nadenk, schieten mij de nodige betekenissen te binnen.

De eerste is die van de tragiek. Als verwarde personen betrokken zijn bij incidenten, is dat tragisch. Blijkbaar is er iets in hun leven wat maakt dat zij verward zijn en waardoor zij mogelijk iets doen wat zij anders niet zouden doen. Het bericht spreekt niet voor niets over incidenten. Dat roept - wat mij betreft - op tot mededogen.

Een tweede betekenis: dit bericht heeft te maken met een afgenomen tolerantie rondom afwijkend gedrag. Iedereen moet normaal doen. Als dat niet lukt moet dat worden gerepareerd, al dan niet onder dwang. Daar zitten intrigerende mensbeelden achter, bedenk ik mij. Wat is normaal? En zijn alle afwijkingen – mentaal en fysiek – te repareren? Voor mij is een mens meer dan een machine die moet voldoen aan standaarden en te repareren is. De afgenomen tolerantie kan ook iets te maken hebben met de omstanders: angst, verlegenheid om erbij te zijn of handelingsverlegen. Ik weet het niet.

Zorgwekkende zorgmijders

Een derde betekenis is dat de groei van incidenten te maken heeft met het overheidsbeleid in de zorg. Mensen zo lang mogelijk thuis laten wonen, is het adagium in dit decennium. In de Wet langdurige zorg staat omschreven dat je alleen in een instelling kunt wonen als er 7 x 24 uur toezicht nodig is. Alle andere mensen wonen thuis. Die kunnen een beroep doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning (huishoudelijke hulp, dagbesteding) of de Zorg­verzekeringswet (persoonlijke verzorging en wijkverpleging) om zorg te krijgen. De maatschappij loopt hierdoor een risico. De kans is groter dat er incidenten met verwarde personen plaatsvinden, omdat zij niet meer in de beschermde omgeving van een kliniek of tehuis wonen of omdat zij geen beroep doen op zorg. ‘Zorgwekkende zorgmijders’ is voor die groep personen de vakterm.

“De stenen zijn letterlijk gemoderniseerd. Maar is de zorg dat ook?” Leo Euser

Een vierde betekenis sluit nauw bij de vorige aan. Mogelijk is het lastig om vormen van zorg en ondersteuning te vinden die passen bij het zo-lang-mogelijk-thuis-wonen en die mensen optimaal daarin ondersteunen. In de langdurige zorg is de afgelopen jaren fors ingespeeld op het scheiden van wonen en zorg. Bij veel instellingen hebben nieuwbouw en vernieuwbouw plaatsgevonden om dat mogelijk te maken. De stenen zijn gemoderniseerd. Mijn vraag is of de zorg daarin voldoende is mee gegaan: heeft er voldoende innovatie van zorg plaatsgevonden?

In de verpleeghuiszorg probeert staatssecretaris Van Rijn via zijn ‘Waardigheid en trots’-nota die innovatie uit te lokken. Is dat voldoende? Kunnen bestuurders in de langdurige zorg de verleiding weerstaan om te pronken met nieuwe stenen? Is pronken met nieuwe vormen in de langdurige zorg niet veel betekenisvoller dan pronken met stenen?

Gerelateerde artikelen
Alle artikelen