Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Van opdrachtgevers krijg ik regelmatig de vraag hoe ik als externe en betrokken professional de Transities beoordeel. Die vraag stellen, is gemakkelijker dan hem te beantwoorden. Ik heb namelijk niet één antwoord. Als econoom blijf ik hardnekkig kosten en baten tegenover elkaar zetten.

Heilzaam effect transities Jeugd en AWBZ

Wat zeg ik dan? De Transities Jeugd en AWBZ hebben een heilzaam effect op die instellingen, die zich tot voor kort weinig gelegen lieten aan wat er in de omgeving gebeurde. Die instellingen moeten nu aan de bak en dat is maatschappelijk gezien winst. De andere kant van deze medaille noem ik ook: het risico dat opgebouwde specialistische expertise gaat verdwijnen, omdat het belang daarvan onvoldoende wordt gezien. Dat is maatschappelijk gezien verlies.

Maar er zijn meer antwoorden denkbaar. Vanuit de invalshoek van het openbaar bestuur krijgen de gemeenten meer budget en meer verantwoordelijkheden. Daarmee krijgen gemeenten meer in handen. Maar of zij daarmee een sterkere positie krijgen, valt te betwisten. Om het klassiek te zeggen: de Transities neigen heel sterk naar meer medebewind en niet naar meer autonomie (hoewel het budget in de algemene uitkering van het Gemeentefonds komt). Of er dus sprake is van decentralisatie, valt te betwisten, zoals ook in een interessante analyse in De Groene valt te lezen.

“De 15 provincies kenden minder ambtenaren jeugd dan de 400 gemeenten zullen aanstellen.” Leo Euser

Dit bedrag staat voor de toename van de overhead binnen de jeugdzorg.

Vanuit het oogpunt van doelmatigheid zijn de Transities ingezet om het mogelijk te maken om de gewenste zorg, hulp en ondersteuning beter af te stemmen op wat echt nodig is en bovendien geïntegreerd (het bekende motto van één gezin, één plan en één hulpverlener). Dat is winst. Daar staat tegenover dat de ambtelijke uitvoeringskosten van onder andere de Jeugdwet omhoog gaan. Deze uitvoeringskosten zullen naar verluidt circa 5% van het totale budget uitmaken (ongeveer € 175 miljoen). Dit bedrag staat voor de toename van de overhead binnen de jeugdzorg. Dat lijkt mij verlies, want de 15 provincies kenden minder ambtenaren jeugd dan de 400 gemeenten zullen aanstellen.

Vanuit ideologisch oogpunt zijn de Transities een belangrijk middel om de participatiesamenleving te versterken en de eigen kracht van burgers aan te spreken. Daar staat tegenover dat Pieter Hilhorst en Jos van der Lans hebben laten zien dat er een groot verschil is tussen eigen kracht als emancipatie-ideologie of als eerste fase van een zorgtraject.

Het blijft een kwestie van visie, kosten en baten en moeilijke antwoorden.

Gerelateerde artikelen
Alle artikelen