Functionele cookies

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens.

Gepersonaliseerde informatie

Hiermee ontvangt u gepersonaliseerde informatie op onze website die wordt afgestemd op uw internetgedrag.

Waarom wordt het donker? Waarom is dat een geit? Waarom moet ik naar bed? Waarom heeft oma grijs haar? Waarom gaan we fietsen? Waarom ben ik een meisje? Waarom, waarom, waarom…? Veel peuters kunnen hun dag ermee vullen: hun vele waarom-vragen. De waarom-fase is bij de meeste ouders wel bekend en daardoor geaccepteerd. Maar waar komt al dit ge-waarom vandaan en waarom stelt het kind juist vooral die waarom-vragen? En waarom kunnen wij daarvan leren?

Waarom stellen we waarom-vragen?

Het stellen van waarom-vragen is een belangrijke stap in de ontwikkeling van een kind. Een peuter probeert steeds meer grip te krijgen op de wereld om zich heen en doet dit door enorm veel vragen te stellen. In het begin zijn het vooral vragen die beginnen met wat, waar en wie. "Wat is dat?", "Wie loopt daar?" "Waar is de poes?". Dan, zo rond de twee en half à drie jaar, komen de kinderen op het idee om te vragen naar het 'waarom' van dingen.

Een peuter ervaart al snel dat het stellen van waarom-vragen veel interessantere antwoorden oplevert dan de eerder genoemde vragen. En zo'n antwoord roept zeer regelmatig meteen weer nieuwe vragen op bij het kind. Een peuter leert dus veel van het stellen van waarom-vragen.

Wat kunnen wij van kinderen leren?

In ons werk zijn we dagelijks bezig te verbeteren. Elke dag willen we het beter doen dan gisteren. Fouten die we gemaakt hebben willen we herstellen en voorkomen voor een volgende keer. Een aantal technieken om dit te doen zijn:
- Het visgraatdiagram
- Het Pareto diagram
- De 5 Whys

“Het formuleren van de Waarom-vraag is een stuk moeilijker dan de Wie-, Wat- en Waar-vragen.” Mark Hendriks

5-Whys

Ik gebruik zelf veelvuldig de 5 Whys-techniek. De essentie van de 5 Whys is even simpel als effectief. Als je met een probleem geconfronteerd wordt, stel je over dit probleem een vraag die begin met why/waarom. Na het beantwoorden van die vraag stel je een vervolgvraag die voortborduurt op dit antwoord en wederom begint met why/waarom. Dit herhaal je een aantal keren en het laatste antwoord is de oorzaak van je probleem. Een kind kan de was doen.

Nadelen van de 5 Whys-methode

De 5 Whys-methode is niet heilig. Zijn de problemen complexer en hebben ze mogelijk meerdere oorzaken, dan loopt je het risico met de 5 Whys op het verkeerde pad te komen. Dit valt het beste te herkennen als je op een vraag niet direct een antwoord kunt formuleren. Het is dan beter om gebruik te maken van andere methoden als het Pareto diagram of het visgraat- (Ishikawa-)diagram. Een ander veelgehoord nadeel is dat met de 5 Whys alleen oorzaken gevonden worden die de onderzoeker eigenlijk al weet. Hoe zou je anders de vraag kunnen stellen die naar de oorzaak leidt?

Elk nadeel heb zijn voordeel

Juist dat laatste argument is de reden dat ik de 5 Whys-methode graag gebruik. In onze drang te verbeteren willen we de oorzaak snel vaststellen om snel bij te kunnen sturen en resultaat te behalen. Hierin focussen we ons snel op de bijsturing. Om nog maar een spreekwoord te gebruiken: 'Een goed begin is het halve werk.' Met andere woorden: stel de juiste oorzaak vast. Vaak ligt deze nét twee of drie spades dieper dan aanvankelijk lijkt, waardoor een heel andere oorzaak (en dus bijsturing) naar boven komt. De 5 Whys is hiervoor een eenvoudige en effectieve methode.

Geheugensteuntje

Anita Meyer zong het in 1981 al: "Why, tell me why, tell me why, tell me why..." Ze hield echter op bij vier keer 'waarom'.

Gerelateerde artikelen
Alle artikelen