Dit weekend las ik het weer in de dagbladen. Zorgorganisaties hoesten cijfers op, omdat cijfers het enige zijn waarmee managers kunnen sturen. Die zouden van de inhoud namelijk geen verstand hebben. Dat vind ik - 10 jaar opererend in de jeugdzorg - een bijzondere stellingname. Veel leidinggevenden in de jeugdzorg komen namelijk uit de hulpverlening zelf. Wat ik waarneem, is het omgekeerde: leidinggevenden in de jeugdzorg hebben van veel verstand, maar zijn veel minder thuis in het leidinggeven op basis van cijfers.
Nu is het bashen van managers in sommige kringen een geliefd tijdverdrijf. Organisaties zouden zonder managers kunnen, wordt er geroepen. Dat lijkt mij wat al te boud. Zelfsturende teams zijn in weinig organisaties een duurzaam fenomeen gebleken. Met minder leidinggevenden werken is vaak wel mogelijk (en soms zelfs hard nodig). Mijn ervaring in de jeugdzorg is dat de weerstand tegen het verminderen van het aantal leidinggevenden bij hulpverleners vaak het grootst is. "Krijgen de medewerkers dan wel voldoende aandacht?" is een vraag die menig Ondernemingsraad mij heeft gesteld.
"We moeten de jeugdzorg zo organiseren als Buurtzorg Nederland" is een andere uitspraak die met name op Twitter regelmatig opduikt. Met een jaar of 20 ervaring als organisatiekundige heb ik geleerd op te letten met algemene uitspraken over de toepasbaarheid van organisatiemodellen. Eind jaren tachtig had het ICT-bedrijf BSO van Eckart Wintzen een heel mooi organisatiemodel, maar dat is door weinigen nagevolgd. Ik denk dan: dat is niet zomaar, daar zijn redenen voor. Elk organisatiemodel heeft een specifieke context om goed te kunnen werken. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken, dat het model van Buurtzorg Nederland specifieke eisen stelt aan het type werk (zorg) en aan de medewerkers die daarmee succesvol kunnen werken.
// Drijvende kracht: sociale media; remmende kracht: verantwoordingseisen //
Betekent dit dat alles zo moet blijven in jeugdzorgorganisaties? Nee, natuurlijk. De meeste organisatiemodellen stammen uit de industriële revolutie. Ik kom ook in de jeugdzorg financiële mensen tegen, die niks liever willen dan tijdschrijven. Daar krijgen zij mij niet meer in mee. De drijvende kracht achter verandering in (jeugdzorg)organisaties zijn naar mijn waarneming de sociale media. De belangrijkste tegenkracht zijn echter de maatschappelijke verantwoordingseisen richting jeugdzorg. Die blijven om (verantwoordings)structuren en cijfers vragen. Ik kan het niet helpen.
Haico Mol | 24 mei 2012 - Ja het is erg jammer dat we telkens meer de angstcultuur van Amerika volgen en voor elke uitzondering een nieuwe regel maken. Alsof die regels kunnen tegenhouden dat er iets gebeurd. Naar mijn idee is de beste veiligheidsmaatregel een betrokken hulpverlener die zijn verantwoordelijk krijgt en pakt en ook de middelen heeft om zijn werk goed uit te voeren (in de jeugdzorg, niet steeds allerlei toetsingscommissies moeten overtuigen).
Ik denk inderdaad dat als je mensen vrijer laat je ook wel moet werven op mensen die om kunnen gaan met vrijheden. Sommige mensen kunnen dit niet, vinden het fijn om duidelijk te hebben dat ze van 9 tot 5 werken en dat als iemand een klacht heeft hiervoor een klachtcommissie bestaat waar ze het over de heg kunnen gooien. Jeugdzorg zo inrichten als buurtzorg klink me wel goed in de oren trouwens. Maar zoals gezegd hou hier dan ook rekening mee bij je werving en selectie.
Ik ben niet voor totaal zelfsturende teams maar wel voor integraal management op het laagste niveau. Personal Ownership voor de problemen die ergens spelen en ruimte om ze zelf op te lossen. Geen grote facilitaire afdelingen met een eigen manager die vervolgens zijn eigen tent verdedigd en uiteindelijk regels gaat opleggen aan anderen in de organisatie om gebruik te mogen maken van zijn diensten. Voorbeeld. Een printer gaat kapot en de secretaresse van de betreffende afdeling hoort voortdurend mensen klagen over dit feit. In plaats van dat het probleem daar opgelost wordt moet er een formulier worden ingevuld voor de facilitaire dienst die het probleem nooit zo zal ervaren als de mensen die er dagelijks mee te maken hebben. Oftewel 3 weken later komt er iemand langs...... Ander voorbeeld uit de praktijk. Er moet bezuinigd worden, op hoog niveau wordt beslist dat er geen vruchtenthee meer gebruikt mag worden op een afdeling. Come on, hoe veel kost het dat deze hoge heren hier over praten? geef een afdeling een budget en als het op is is het op. Laat ze zelf kiezen wat ze er mee doen. Uitkomst was dat de financiële topman werd bestookt met vragen van hulpverleners. Hoeveel kost zijn beantwoording van al die mailtjes? minimaal toch zo'n 75 euro per uur dacht ik... Het wordt nog mooier, van dezelfde hoge hand werd bepaald dat er alleen nog tissues in de spreekkamers mochten staan in plaats van bij de werkplekken voor een emotionele hulpverlener.
Ik dacht dat het stoeptegelniveau vooral bij gemeenteraden speelde, maar de afgelopen jaren zie ik het overal. Bovenstaande voorbeelden zijn erg simpel, maar ook inhoudelijk in de zorg spelen dit soort zaken. Een professional is niet voor niets een professional, geef hem/haar weer de ruimte in plaats van alles dicht te timmeren. Behandel professionals niet als kleine kinderen. Maar nog veel belangrijker. Neem afscheid van mensen binnen je organisatie die geen professional blijken te zijn.
leo euser | 24 mei 2012 - Beste mensen,
Dank voor jullie belnagstelling en reacties. Het leeft blijkbaar. Enige feedback mijnerzijds.
Meer en meer ben ik ervan overtuigd geraakt dat de jeugdzorg of het stelsel niet bestaat. Alle pogingen tot beheersing zijn om die reden gedoemd te mislukken. Gehanteerde begrippen creëren daarom ogenschijnlijke duidelijkheid. Projectmanagement klinkt technisch/blauwdruk (maar is vast zo niet bedoeld), maar zegt mij niet zoveel. Het gaat om ervaringen in en met de jeugdzorg: een scheiding waarin de moeder de vader en de vader de moeder meldt bij het AMK met een vermoeden van kindermishandeling door de andere ouder. Dat ervaar ik als een vechtscheiding, (waarin de jeugdzorg dreigt te worden misbruikt). De waarheid in de jeugdzorg vinden, lijkt mij een onmogelijke opgave. Die bestaat niet. Wel weet ik op basis van concrete ervaringen dat er anno 2012 nog steeds (te)veel kinderen worden mishandeld of verwaarloosd. Het gaat steeds om kinderen en ouders die hulp nodig hebben .
René van koningsbruggen | 23 mei 2012 - http://www.kiesvoorsamenwerking.nl/2011/12/zelfsturende-teams-onrealistisch-of-noodzakelijk/
Ik heb een tijd geleden een blog geschreven over zelfsturende teams. Daar zijn een hoop reacties op gekomen.
Wellicht een aanvulling. Overigens ben ik het mee je eens wat je schrijft over zelfsturende teams en buurtzorg. De vraag blijft wat versta je onder zelfsturing en wat wil je ermee bereiken? Zelfsturing is een middel, geen doel!
Samantha Dinsbach | 22 mei 2012 - Bij de jeugdgezondheidzorg GGD Twente zijn we net begonnen met zelfregulerende teams. Op 350 professionals; 5 operationeel managers. De 21 teams kiezen zelf een teamcoach uit hun midden. E.e.a gaat gepaard met een intensief verandertraject. Hoewel dit type veranderingen tijd vraagt, hoop ik over een half jaar de eerste ervaringen te kunnen delen.
Robert Slis | 22 mei 2012 - Ik denk niet dat dit alleen te maken heeft met jeugdzorg maar dat in het algemeen de mensen die dus voor veilgheid en geestelijke gezondheid in Nederland moeten zorgen juist alleen maar schade toebrengen uit eigenbelang en dit gaat al tientallen jaren zo, waardoor volgens mij meer psychische patienten gemaakt worden door deze zogenaamde vangnetten, die meer als visnetten dienen, dan door het dagelijkse leven zoals verkrachting, overval ect. en de overheid is hier al jaren van op de hoogte dit word dus bewust toegelaten.
Dit kost dus heel veel leed en vele miljarden Euro's alleen om heel veel ombekwame "deskundige en professionels'aan het werk te houden.
Robert Slis, Rotterdam
Annemarie bos | 22 mei 2012 - Het zou goed zijn als er binnen jeugdzorg mogelijkheden zijn om een vechtscheiding vanuit de niet vechtende ouder te kunnen vertellen.. Dat is nu onmogelijk kinderen lopen hier onnoemelijk veel schade mee op...
Edwin Lauxen | 22 mei 2012 - Ik pak liever het kern van het probleem aan en dat is de kinderbescherming.
1. Raadsonderzoeker zal net zoals de kinderrechter volgens de wet aan waarheidsvinding moeten doen wet op rechtsvordering artikel 20-21.
1. Bij elk aanvraag van een spoeduithuisplaatsing dient bij de politie een mutatie en/of een procesverbaal opgemaakt te worden voordat de aanvraag op het buro van de Griffier/kinderrechter komt te liggen.
Managers, dat is een gezinsvoogd ook, dat moet natuurlijk gewoon hulpverleners worden, trek ze achter het buro weg en laat ze bruggen bouwen net als echte mensen ;-))
Kim | 21 mei 2012 - Wij van Viadesk zijn de laatste tijd ook bezig met de jeugdzorg alleen dan op het gebied van decentralisatie oftewel transitie jeugdzorg. Uit verschillende interviews met gemeenten hebben we ook kunnen opmaken dat qua projectmanagement er nog heel wat terrein te winnen is.
Wij hebben hierover ook een blog geschreven: http://bit.ly/IVwOiL