Waardevolle onmeetbare organisaties?

Door: Leo Euser, 12 juli 2011

Het is zaterdag. Ik ben op de markt in Apeldoorn om groente en fruit te  kopen. Ik krijg een half pond kersen voor mijn zieke echtgenote mee. “Als ik wist dat het zou helpen, kreeg je 5 kilo van mij. Maar die zou je dan ook willen betalen, neem ik aan”, voegt mijn groenteman aan de kersen toe.

Op weg naar mijn auto schiet mij een klassiek economisch begrip door mijn hoofd: ‘willingness to pay’. Waarom wil ik voor iets betalen? Als het in mijn behoefte voorziet, als het waarde voor mij heeft, zo staat in de economische leerboeken. Maar is dit wel altijd zo? Laten alle waarden zich in geld vertalen? Zijn alle waarden te meten?

Dergelijke vragen kom ik ook in organisaties tegen. Veel organisaties zoeken en vinden hun (kern)waarden. Ik wil er vergif op innemen, dat de volgende stap in veel organisaties is die waarden meetbaar te maken. Zou dat helpen?

// Onbetaalbare stille waarden //

De dinsdag daarop sla ik het Dagblad Trouw open. In zijn wekelijkse column vraagt ds. Suurmond aandacht voor wat hij noemt de stille waarden in zorgorganisaties: aandacht, respect en vertrouwen. Deze stille waarden doen mij denken aan de presentie-benadering van Andries Baart. Dergelijke waarden gaan zelden of nooit vergezeld van prestatie-indicatoren. Laat staan dat zij in geld zijn te vertalen. Voor zorgorganisaties zijn ze desalniettemin heel waardevol.

Onmeetbaar zegt dus niets over de waarde. Stille waarden van organisaties zijn waardevol en onbetaalbaar. Jammer voor mijn financiële collega’s, van belang voor mijn interim-collega’s.

 



Leo Euser | 14 juli 2011 - Hallo Rien, Scherp van je en dank ook voor deze reactie. Ik denk dat je een punt hebt. Het gaat mij inderdaad meer om de soms eindeloze drive om alles te willen beheersen dan om de vraag of iets valt te meten. En dan kom je meer bij een levensovertuiging dan bij een managementvraagstuk uit. Ook daarin volg ik je. Overigens heb ik dezer dagen een klassieker uit mijn boekenkast ter hand genomen: daaruit blijkt dat je het ook een kwestie van cultuur kunt noemen (C.A. van Peursen, Cultuur in stroomversnelling; ik ben een artikel voor Management Scope aan het schrijven, dat hier op voortbouwt). Zo blijven we bij de les!
Rien Bijl | 14 juli 2011 - Leo, then let us indeed agree to disagree. Alles is meetbaar, mits je daar de juiste gereedschappen voor gebruikt, dat is volledig situationeel. Maar volgens mij is jouw vraag niet of alles meetbaar is maar of alles beheersbaar is en eigenlijk of we in deze wereld wel alles moeten willen beheersen. Waarden en normen zijn de cultuur van een organisatie, dat zit inderdaad in de bouwstenen maar dan niet in de baksteen maar in het DNA. Daarmee is dus het beïnvloedbaar, zowel van buitenaf als van binnenuit. Verandering zit in onze genen net als bugs in programmacode. Vraag is of je dat een autonoom proces wil laten zijn dat tijd van leven vraagt of dat je met alle bekende en onbekende beperkingen op korte termijn resultaten wil boeken. En dat Leo, is volgens mij een kwestie van levensovertuiging.
Leo Euser | 13 juli 2011 - Hallo Rien, Dank voor je reactie! Ik blijf het voorlopig met je oneens. Mijn kernpunt is dat niet alles is te meten. In veel organisaties van alles overhoop wordt gehaald of in allerlei mallen geperst om zaken meetbaar te maken. Daarmee wordt de illusie nagejaagd dat het kan worden beheerst. Ooit hoorde ik een Zorgdirecteur zeggen: "in één vestiging krijg ik de boel niet op orde, welke manager ik er ook opzet. Het lijkt wel of het daar in de stenen van het gebouw zit." Ik verwees in mijn vorige blog niet voor niets naar The Quest for Control. Dat wil niet zeggen dat cijfers (financiële en niet-financiële) van groot belang kunnen zijn voor het leidinggeve Cijfers zeggen veel, maar gelukkig niet alles. Daar houd ik het voorlopig even bij.
Rien Bijl | 13 juli 2011 - Ik denk niet dat het helpt als jij er vergif op inneemt. Maar even alle gekheid op een stokje, als ik me niet vergis zijn er in ieder geval prima instrumenten om die waarden te meten. We doen toch inmiddels allemaal wel periodiek een medewerkerstevredenheidsonderzoek? Customer intimacy is toch ook niet alleen een financieel gegeven? Dus het is in ieder geval te meten, maar dan met instrumenten die we wellicht niet allemaal beheersen. Is die gemeten waarde dan om te zetten in een prijskaartje? Ook dat mag je volgens mij positief beantwoorden, alleen moeten we nog wennen omdat te doen. Prijselasticiteit is een term die me hier zo te binnen schiet. Wanneer stap je over van de groentenboer naar de supermarkt? Dat is voor iedereen te doen. Wanneer stap je over van het verpleeghuis met veel persoonlijke aandacht naar het verpleeghuis waar de capaciteit veel meer onder druk staat? Lastiger, maar eigenlijk alleen omdat we nog niet gewend zijn om dat te doen. Wanneer stap je over van een werkgever waar mensen met respect en vertrouwen met elkaar omgaan naar een werkgever waar de collega's zonder met de ogen te knipperen jouw idee overnemen en er een bonus mee verdienen? Allemaal te doen, maar we vinden het niet fijn. Is volgens mij net als afdingen, toch?


Reageer

Naam :
Email :
Vul hieronder de verificatiecode in :

Reactie  :
 

Leo Euser

Leo Euser is sinds 2002 actief in de jeugdzorg en sinds 2010 ook in het speciaal onderwijs: adviseur, bestuurder, interim-directeur, toezichthouder en programma-manager. De kracht van Leo ligt in het consolideren en weer in rustiger vaarwater brengen van organisaties. Hij creëert overzicht en afstemming tussen mensen, beleid en bedrijfsvoering.

http://nl.linkedin.com/in/leoeuser
http://twitter.com/#!/EuserLeo