In dit blog neem ik u mee in een ontwikkeling die veel in de belangstelling staat, te weten de marktwerking in de Zorg. Per 1 oktober 2006 is de Wet marktordening gezondheidszorg (WMG) in werking getreden. Zij beoogt meer concurrentie te bewerkstelligen die van belang is voor de zorgconsument. Zo kan deze consument worden voorzien in reële keuzevrijheid en tracht de wet de financiering van de zorg transparanter te maken. Als waakhond ziet de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) erop toe dat met name de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg is gewaarborgd.

Uiterst interessant, hoor ik u denken, maar waar is de juridische invalshoek?

Een terecht punt. Een punt dat de zorg zelf vaak onbedoeld maakt. Ik kom met enige regelmaat in zorginstellingen en wat daarbij opvalt, is dat er in het kader van genoemde marktwerking, met name aandacht is voor de financiële en organisatorische aspecten van deze marktwerking. Een actueel thema is bijvoorbeeld het feit dat zorginstellingen bij nieuwbouw als commerciële partij worden beschouwd inzake financieringslasten en -risico’s. Dat dwingt deze instellingen tot een nog stringenter financieel beleid.

Wat in toenemende mate een ondergeschoven kindje dreigt te worden, is het juridische aspect binnen deze meer zakelijke bedrijfsvoering. In gesprek met managers Audit & Control kan men meestal feilloos aangeven waar de financiële risico’s zich kunnen manifesteren. Gevraagd naar de risico’s met betrekking tot bijvoorbeeld het contractbeheer, blijft men het antwoord schuldig.

// Een opmerkelijke situatie. Nalatigheid in de uitvoering van de verplichtingen die uit de overeenkomst voortvloeien, maken de organisatie vatbaar voor juridische aansprakelijkheid wegens wanprestatie. //

Wellicht dat de gedachte ‘onbekend maakt onbemind’ hier van toepassing is. Vaak blijkt dat binnen zorginstellingen voor elk onderwerp waar een juridische component aan kleeft, de huisadvocaat wordt ingeschakeld. Dat is onnodig duur en dekt vaak niet de lading. Op juridische inhoud valt (meestal) niets af te dingen, maar daar zit de crux: de insteek is slechts juridisch.

Uit bovenstaande valt af te leiden dat voor een zorgvuldige transitie naar meer marktwerking in de zorg een geïntegreerde aanpak tussen financiële en juridische processen gewenst is. Een goed middel daarbij is de Legal Audit, waarbij zowel de juridische als de daarmee samenhangende financiële risico’s zichtbaar worden gemaakt. Dat geeft meer grip op de veranderende werkelijkheid en biedt de organisatie de middelen om genoemde wanprestaties bij voorbaat te elimineren.