…te laat komen bij vergaderingen en bijeenkomsten? Die altijd precies kunnen vertellen hoe je iets beter had kunnen regelen of organiseren? Die bijvoorbeeld de minister-president van dit land een glansrijke carrière in Brussel toewensen, omdat ze het zelf beter hadden kunnen besturen (binnen een slechts 36-urige werkweek)?
Betweters staan een succesvolle gebiedsontwikkeling in de weg
Projecten die je als gebiedsontwikkeling mag bestempelen zijn complex, enerzijds door de aard van de opgave (multifunctioneel) en anderzijds door de veelheid aan betrokken partijen. 'Samenwerking' en 'vertrouwen' zijn de sleutelwoorden die een ontwikkeling tot een succes kunnen maken.
// Betweters zijn geneigd om de 'samenwerking' snel te regelen in schijnbaar waterdichte overeenkomsten, waarbij de tekst het gebrek aan vertrouwen als het ware uitstraalt. //
Naar mate de genegenheid tot samenwerking en vertrouwen ontbreekt, is de omvang van deze overeenkomst des te langer. Betweters streven naar makkelijke keuzes, snelle oplossingen en ondermijnen daardoor het succes van een ontwikkeling. Betweters staan niet alleen zichzelf, maar daardoor ook anderen in de weg.
Betweters missen een gezonde zelfreflectie en geven anderen de schuld
Korte slagen, snel thuis, is het handelsmerk van de betweters. De oplossing die zij nastreven, heeft maar een korte houdbaarheid. Gaat er echter iets mis gedurende een project, dan kunnen zij een ander de schuld geven; "had je maar beter moeten opletten", "je was toch akkoord met de gekozen oplossing?", "nee, als je dat eerder had gezegd, dan liepen we nu niet achter op de planning". De planning, want daar waren we het toch over eens geworden, is nu leidend voor de betweter, niet de goede oplossing, waarvan het project, en alle betrokken partijen, profiteert (op een langere termijn). Het is dus nooit de schuld van de betweter.
Ken jij ze ook, de projecten die binnen het budget en de planning zijn gerealiseerd?
Mag ik ook een keer de betweter uithangen? Ik ken van dergelijke geslaagde projecten (tijd, geld) helaas te weinig goede voorbeelden. Hoe komt dat nu? Volgens mij door een gebrek aan vertrouwen en de perceptie dat een project alleen maar door een goede samenwerking tot een succes is te maken. Zoals onder ieder solide bouwwerk, hoort onder ieder project ook een gedegen fundament. Dat kost tijd om dat te realiseren, maar die investering verdien je dubbel en dwars terug doordat het project dan - onvoorziene omstandigheden daargelaten - verder zonder onoverkomelijke problemen kan worden uitgevoerd.
Projectmatig werken biedt handvatten
Ken jij ze ook, die mensen die alles (achteraf) beter weten.? Omdat je vaak geen keuze hebt, moet je het er toch mee doen. Dan is het handig om je te houden aan de methodieken van projectmatig werken (fasering, besluitdocumenten, managen van verwachtingen), dit zonder al te strak en rigide te werken volgens zoiets als een 'handboek soldaat'. En de betweter, ach die staat later als een boer met kiespijn met zijn schoenen in de modder (vriendelijk) te lachen als de eerste paal wordt geslagen…
Ga ook naar de Praktijkbijeenkomsten Reiswijzer Gebiedsontwikkeling: http://www.vng.nl/eCache/DEF/91/361.html
Hans | 30 november 2009 - Dag Harry, herkenbaar fenomeen dat in alle organisaties is te vinden. Blijkbaar is de evolutie van de mens op dit punt opgehouden - al geloof ik zelf niet in de evolutietheorie van Darwin - en ontbreekt het spelers in een proces aan zelfreflectie. Het zijn de bekende stuurlui aan wal, die precies weten te vertellen hoe het schip uit moeilijk vaarwater kan komen of hoe de klippen omzeild moeten worden. Deze typen zijn per definitie minder geschikt om in een projectteam samen te werken. Want dat vereist bijzondere competenties zoals samenwerken, empathisch vermogen, risicobewustzijn en resultaatgerichtheid. Planmatig werken en afspraak = afspraak horen daar natuurlijk ook bij. Daarom vraagt de samenstelling van een projectgroep om een gedegen afweging en stelt het hoge eisen aan de kwaliteiten van een projectleider. Aan hem de taak om een projectgroep in de kar te krijgen en niet achter de kar om vervolgens als rem te fungeren. In mijn dagelijkse praktijk ervaar ik projectmatig werken als noodzakelijk en de sleutel tot gezamenlijk succes.
Harry Gerritsen | 23 november 2009 - Margo. Van betweters komen we inderdaad nooit af. Soms ontkom je zelf niet aan die rol. Het is belangrijk om goed projectmatig te werken, maar ieder project kent ook weer zijn eigen aanpak. Als iedere deelnemer de kans krijgt om zijn of haar rol goed op te pakken (respect en onderling vertrouwen horen daar ook bij), dan ben je al een eind op weg. Leg afspraken vast in goede projectdocumenten en maak gaandeweg het project telkens een afweging tussen tijd (realistisch plannen), kwaliteit (SMARTE projectdoelstelling) en middelen (wat hebben we er (nog steeds) voor over). Maar als antwoord op je eerste vraag, de ‘betweter’ is een hybride figuur, die we in verschillende gedaantes tegenkomen en die achteraf altijd precies weet waarom een project niet goed verloopt, maar er aan het begin te weinig in heeft geïnvesteerd. Misschien heeft het dan daarbij wel aan respect en vertouwen voor de ‘betweter’ ontbroken. Een dankbare rol voor de projectmanager om die situatie te voorkomen…
Margo | 20 november 2009 - Harry, wat is nu precies je pleidooi?
Moeten we van de betweters af (wat volgens mij een utopie is) of moeten de deelnemers aan een project hun rol beter pakken en de betweters overtuigen? Of moeten we gewoon goed projectmatig gaan werken?
Ook ik herken helaas dat er zeer weinig projecten zonder verrassingen afgerond worden. En wordt er dan nog wel eens achterom gekeken of staat het volgende project alweer in de steigers? Korte slagen, snel thuis, is het handelsmerk van een project zou ik haast willen zeggen. Maar waar komt dat door? Vanaf de zijlijn zie ik dat we onze investeringen frequent uitstellen, dan zou je toch aannemen dat alles goed doordacht wordt voorbereid? Dus waar komt het toch door? Niet (alleen) door de betweters is mijn stelling.
En als John helpt om een ieder zich bewust te maken van zijn/haar rol/karakterstructuur etc. dan maken we meters.....
Harry Gerritsen | 13 november 2009 - Rik. Jammer dat je de thematiek in mijn blog niet herkent. Bedankt voor het lezen ervan en je bijdrage aan de discussie.Ik wil niet zeggen dat er bij de aanleg van de Betuwelijn niet projectmatig is gewerkt. Dat project is overigens niet hét voorbeeld van een project dat binnen de planning en afgesproken budget is gerealiseerd. In mijn blog pleit ik juist voor sturing op wat jij (budget)planning noemt (tijd, geld). Dat is echter niet alleen zaligmakend. Soms kan bijsturing op het programma ook nodig blijken te zijn. Zie de huidige bijstelling van projecten in het licht van de kredietcrisis. Mijn stelling is dat ‘betweters’ met een onhaalbare planning instemmen en niet in staat zijn hun argumenten over tafel te krijgen.
Rik | 12 november 2009 - Zelden zo'n zwak stuk gelezen.
Wil je zeggen dat bij de aanleg van de Betuwelijn (om maar een voorbeeld te noemen) niet projectmatig gewerkt is??
Werd er maar meer gestuurd op (budget)planning!
Als je niet in staat bent om bij een bespreking je argumenten over tafel te krijgen en als je dan ook nog instemt met een onhaalbare planning... wat zegt dat over jou?
"Betweters missen een gezonde zelfreflectie en geven anderen de schuld" springt in het oog.
Helemaal geweldig dat je je eigen artikel aan anderen aanbeveelt om te lezen via Linkedin...
Harry Gerritsen | 09 november 2009 - Roger, Wimbart,
Bedankt voor jullie reactie. Het is duidelijk dat een goed fundament, voortdurende communicatie en het nemen van verantwoordelijkheden essentieel is voor een succesvol project.
Daarnaast moet me nog iets van het hart. Buiten de discussie op dit blog krijg ik ook veel reacties waarbij met name de betweter wordt geassocieerd met een bestaand persoon. Bij het schrijven van het blog heb ik geput uit mijn ervaringen als projectleider, maar de betweter in deze blog is uitdrukkelijk niet één bestaand persoon. En als ik afga op de reacties, zijn de betweters dus overal te vinden. Soms, als je eerlijk bent, ook in jezelf. Dat mag, als je het gemeenschappelijke doel van het project maar voor ogen houd en dat doel kan je alleen maar in goede samenwerking bereiken.
wimbart | 09 november 2009 - Harry,
een zeer herkenbare analyse van 'de betweter'. In mijn projecten kom ik ze vaak tegen. Personen die beweren alle procedures te kennen, de beslissers achter zich te hebben, de klant mooie beloften hebben gedaan. Maar als er dan een probleem voordoet (procedure is toch anders dan ze hebben verteld, de beslisser wil het toch anders of de mooie belofte kunnen ze niet waarmaken), dan is het niet de schuld van de betweter, maar van 'die ander'. Neem je verantwoordelijkheid, los dingen in goed overleg op en zorg dat je fundament bij de start van het project als een paal boven water staat. Dan pas haal je een kwalitatief goed en door partijen gedragen resultaat.
Roger | 06 november 2009 - Hallo Harry,
Heel herkenbaar je tekst. Zonder goede samenwerking en vertrouwen in elkaar wordt het erg lastig om een project tot een goed einde te brengen. Alles van te voren vastleggen in contracten en planning is niet mogelijk, gedurende een project kom je allerhande verschillende problemen tegen die nog opgelost moeten worden. Het is dan van belang dat eenieder zijn eigen verantwoordelijkheden neemt en we niet naar anderen gaat zitten wijzen om zo maar buiten schot te blijven.
Ik merk inderdaad ook dat door een goede samenwerking en communicatie binnen een project al meer dan de helft is gewonnen.
Vertrouwen tussen (markt)partijen, maar ook onderling tussen collega's is de juiste basis om een project veel makkelijker uitvoerbaar te maken en problemen onderweg samen naar een goed einde te brengen.
Harry Gerritsen | 06 november 2009 - Kim, Maarten, Huco en Jos bedankt voor je reactie! Fijn dat de inhoud van het blog herkenbaar is, maar aan de andere kant is dat tegelijk ook wel een trieste constatering. Ik zie in jullie reacties de bevestiging dat bij samenwerking aan projecten alle deelnemers (als ze hun rol goed spelen) een belangrijk steentje bijdragen aan het eindresultaat (dat doel moet SMART gedefiniëerd zijn) en dat onderling vertrouwen daarbij cruciaal is. Aan de projectmanager/-leider de belangrijke opgave om ieder (belang) goed tot zijn recht te laten komen. Dat is zijn (dienstbare) bijdrage aan het project. En over 20 jaar telt de kwaliteit van het eindresultaat, niet de snelheid van het proces.
Kim Derks | 05 november 2009 - Harry,
Goed pleidooi voor nut en noodzaak van projectmatig werken! En wat betreft de betweterigheid, daar heeft iedereen op zn tijd volgens mij wel eens last van. Is helemaal niet erg, vreselijk toepasbaar op zeker een paar personen uit je directe omgeving. Werkt ook bijzonder voor het zelfreflecterend vermogen.
Maarten Molenaar | 05 november 2009 - Je blog is voor mij als ontwerper ook heel herkenbaar Harry. Als iemand die van nature vooral bezig is met begrippen als kwaliteit, samenhang, de lange termijn heb ik ook vaak met betweters te maken. Mensen die alleen geïnteresseerd zijn in het proces en niet in de inhoud. Mensen die een handboek met kwaliteitseisen volgen en alleen maar defensief willen reageren en niet mee willen denken over oplossingen. Ik realiseer me trouwens dat anderen mij waarschijnlijk ook wel eens al betweter zien als ik weer eens op kwaliteit hamer terwijl men het wel goed vindt. Het afwegen van belangen is gedurende het gehele proces voor alle deelnemers cruciaal en dat kan dus niet met een "handboek soldaat".
Ik ben het met je eens dat vertrouwen onontbeerlijk is voor een goed resultaat. Als deelnemers in het proces in staat gesteld worden hun rol goed te spelen en misschien zelfs boven zichzelf uit te stijgen ontstaat volgens mij een resultaat met toekomstwaarde. Niemand weet over 20 jaar nog of een project binnen de tijd gerealiseerd is, maar het gebouwde resultaat moet dan nog steeds aan de eisen voldoen.
Huco Knape | 05 november 2009 - Hallo Harry,
Hoewel niet in dezelfde branche kun je het artikel met minimale wijzigingen ook bij ons gebruiken. Gebrek aan initiatief bij de poort van het project maar achteraf het hoogste woord; òf om de overwinning te claimen òf om aan te wijzen wie er allemaal debet zijn aan vertraging, budgetoverschrijding, etc. Verbazingwekkend hoe het komt dat dergelijke mensen zo lang door kunnen gaan zonder te worden teruggefloten.
Gr Huco Knape
Jos van Dorresteijn | 05 november 2009 - Mooie tekst Harry. En, zoals John ook al zegt, erg herkenbaar. Ik hád de neiging om 'm door te sturen naar een aantal lieden die precies voldoen aan je beschrijving (maar zelf vinden dat deze totaal niet op hen van toepassing is. Natuurlijk komen ze altijd te laat, maar dat ligt niet aan hén, maar omdat ze hun tijd weer eens aan anderen moesten besteden, Zucht). Ik ben het van harte met je eens dat er voor complexe projecten (veel) meer nodig is dan goede samenwerking alleen. Wat je noemt is onmisbaar. Graag zou ik er nog één factor aan toe willen voegen: de bereidheid om je dienstbaar op te stellen. Het is toch een feest als je samen met anderen kunt zorgen dat een project een succes wordt. Maar kijk dan alsjeblieft wat je kunt (en mag) bijdragen aan het succes van het project. Daar gaat het om; niet om het succesverhaal van de manager of projectleider. En zeker niet als dat ten koste gaat van het resultaat of ten koste van de mensen die er ook aan meewerken! Succes heeft altijd vele vaders. Laat daar nou geen hierarchie in ontstaan, maar stel je op als dienstverlener, als BIJdrager. Dat werkt! (Trouwens, als ik dit nou zeg, ben ik dan ook geen betweter?)
Harry Gerritsen | 04 november 2009 - John,
Bedankt voor je analytische reactie. Ik vind het door jou gesignaleerde onderscheid helper, aanklager en slachtoffer heel mooi. Ook het verbinden spreekt me aan en de eigen verantwoordelijkheid / authenticiteit. Uiteraard stijgt dat uit boven methodiek, alhoewel dat wel de basis is, terwijl ik zelf heel vaak ervaar dat empatisch vermogen tot oplossingen leidt, maar dan is vertrouwen tussen partijen onderling wel een essentiële voorwaarde. Als je dat kunt bereiken, dan heb je grip op de zaak, zonder dat een ander zich tekort voelt gedaan...
John Sas -Sasinerga- | 04 november 2009 - Herkenbare inhoud van je blog Harry. Mooi hoe je een dergelijk proces beschrijft! Projectmatig werken biedt inderdaad een prachtig frame om met verschillende partijen aan een gezamenlijk doe te werken. Het blijkt dat de meest succesvolle projectleiders mensen zijn die zich weten te verbinden met diegenen die in het project samenwerken. Het blijkt dat het niet direct gaat om de beheersing van de methodiek, maar in het vermogen om "te verbinden".
Toen ik je blog las dacht ik, al na een aantal regels, aan "de dramadriehoek". De zuiging in een proces en posities waar je als individu en team terecht kunt komen in interactie met anderen. Dus ook in projecten. Met daarin de wisselende rol van helper (ik doe het wel voor je), aanklager (het is jouw schud) en slachtoffer (ze moeten ook altijd mij hebben). De beste manier om uit deze driehoek te blijven is het dragen van je eigen verantwoordelijkheid (en niet die van de ander), het bewaken/bewaren van je authenticiteit en je vermogen je te verbinden met de ander(en) op een empatische wijze (maximale nabijheid met behoud van distantie). Iedereen heeft recht op een plek ... ook de betweters die niet zo makkelijk zijn in de samenwerking. Het is keer op keer, ook voor mij, weer een uitdaging. Hoe zoet is het wanneer je op het einde met elkaar, ook de betweters, de vruchten kan plukken!