Samen met vrienden heb ik derde kerstdag gevierd. Ieder jaar komt een vriend van ons uit Barcelona langs. Een mooie gelegenheid om bij te praten! Mijn vriend uit Barcelona vertelde me over de wijk "Eixample" (Catalaans voor "uitbreiding") in Barcelona. Volgens hem een revolutionaire uitbreidingswijk van Barcelona, ontwikkeld door de stedenbouwkundige Idefons Cerdà (1815 - 1876). Voor mij een aanleiding om me daar eens in te verdiepen. 
Waarom was deze wijk zo revolutionair? Cerdà combineerde in zijn ontwerp zonlicht, frisse lucht, grote publieke ruimten en openbaar vervoer en de efficiënte aan- en afvoer van water, energie, goederen en afval. Hij bedacht de achthoekige wijken, met een verdeling van alle voorzieningen. Hij werkte vanuit de socialistische gedachte, dat deze vorm van stedenbouw zou leiden tot een mix van bewoners uit verschillende bevolkingsgroepen. Zijn ideaalbeeld is nooit helemaal uitgekomen. Hij had bredere straten bedacht en een meer gemixte bewonersgroep.
Overigens zijn niet alle Catalanen te spreken over de wijk, sommigen vinden het eentonig. Maar het is wel een vorm van gebiedsontwikkeling waarbij nieuwe ideeën werden bedacht. Ook wordt de wijk beschouwd als een duurzaam stadsconcept, door de toen revolutionaire uitgangspunten. In de tijd van Cerdà was de situatie in ieder geval totaal anders. Er was behoefte aan grote uitbreiding van een stad. Nu, en dan focus ik alleen even op Nederland, is de vraag hoe groot die behoefte is.
// Dus lijkt de huidige uitdaging te zijn: wat bouwen we in tijden van crisis? //
Ik denk dat op dit moment de volgende samenhangende aspecten van groot belang zijn: marktvraag, woningbehoefte en duurzaamheid. Het volkshuisvestingsbeleid is een hot issue. In hoeverre is in de prognoses rekening gehouden met de huidige marktomstandigheden? Of moeten we voor ogen houden dat dit beleid voor de lange termijn is gemaakt en dat dit slechts een momentopname is? Woningbouwcorporaties, die nu een belangrijk deel van de bouw voor hun rekening nemen krijgen te maken met een nieuwe uitdaging. Per 1 januari 2011 mogen 90% van de sociale huurwoningen alleen nog maar worden verhuurd aan mensen met een maximum jaarinkomen van € 33.000,--.
Over deze regel wordt voorspeld dat het de woningbouw zal stagneren. Ik vraag mij af in hoeverre dat ook echt zal gebeuren. De voorspellingen zijn, dat mensen met een jaarinkomen van net iets meer dan € 33.000 geen sociale woning kunnen huren en geen koopwoning kunnen kopen.
Maar zou dat dan niet tot lagere koopprijzen moeten leiden? Blijft een lastige vraag, want mensen die ongeveer vijf jaar geleden hun huis kochten, zullen in eerste instantie niet bereid zijn hun vraagprijs ver te laten zakken. Cerdà's uitdaging was het ontwerpen van een wijk in tijd van groei, met de gedachte om de bewoners een mix te laten zijn van verschillende lagen uit de bevolking. Onze uitdaging is om projecten tot stand te brengen die uitvoerbaar zijn en een meerwaarde bieden voor de toekomst. En daarbij moeten we in deze tijden creatief kunnen zijn, met de nieuwe maatregelen die effect kunnen hebben. Of en welk effect dat uiteindelijk heeft op de woningmarkt? De tijd zal het leren…
(1) Spaans voor "uitdagingen"